Bioorganik dökünleriň çukur fermentasiýasy iri ýa-da orta göwrümli bioorganik dökünleri gaýtadan işlemek taslamalary üçin kabul edilen prosesdir. Iri göwrümli tohumçylyk kärhanalarynyň köpüsi haýwan dökünini serişde hökmünde ulanýarlar ýa-da bioorganik dökün öndürýän kärhanalar çukur fermentasiýasyny ulanarlar. Çukur fermentasiýa prosesiniň esasy artykmaçlyklary köp mukdarda çig mal gaýtadan işlenende, kiçi meýdany eýelände we intensiw önümçiligi we gaýtadan işlemegi ýeňilleşdirende ýokary iş netijeliliginde şöhlelenýär. Çukur fermentasiýa bioorganik dökün prosesinde ulanylýan esasy mehaniki enjamlar çukur öwrüm maşynydyr, umumy modellere tigir görnüşli öwrüm maşynlary we oýuk görnüşli kürek görnüşli öwrüm maşynlary (oýuk görnüşli aýlawly pyçak görnüşli öwrüm maşynlary diýlip hem atlandyrylýar) girýär.
Oba fermentasiýa biologik organiki dökün prosesi
Bioorganik dökünleriň rezerwuar fermentasiýasy prosesi esasan iki tapgyra bölünýär:
1. fermentasiýa we çüýreme tapgyry;
2. gaýtadan işlemegiň soňky tapgyry
1. Fermentasiýa we çüýreme tapgyry:
Fermentasiýa we çüýremek prosesiniň tapgyry hem öňünden gaýtadan işlemek tapgyry diýlip atlandyrylýar. Kompostlaşdyrylandan soň, towuk döküni, sygyr döküni we beýleki haýwan dökünleri gaýtadan işleýän zawoda daşalýar, olar proses üçin gerek bolan agrama ýa-da kub metre görä garyşdyryjy we garyşdyryjy enjama iberilýär, kömekçi materiallar (saman, gumin kislotasy, suw, başlangyç) bilen garyşdyrylýar we çig malyň paýlanyş gatnaşygyna görä kompost suwunyň uglerod-azot gatnaşygy sazlanýar we garyşdyrylandan soň indiki prosese girýär.
Çäkde fermentasiýa: Garyşyk çig mallary ýükleýji bilen fermentasiýa çägesine iberiň, fermentasiýa üýşügine ýygnaň, fermentasiýa çägesiniň aşagyndaky howa geçiriji enjamdan howany ýokaryk çykarmak üçin wentylýator ulanyň we kislorod beriň, şonda materialyň temperaturasy 24-48 sagadyň dowamynda 50°C-den ýokary göteriler. Çäkdäki material üýşüginiň içki temperaturasy 65 gradusdan geçende, öwrüp-zyňmak üçin çäk görnüşli öwrüp-zyňmak enjamyny ulanmak zerurdyr, şeýdip materiallar kislorody köpeldip, göterip-zyňmak prosesinde materiallary sowadyp biler. Eger material üýşüginiň içki temperaturasy 50-65 gradus aralygynda saklansa, her 3 günde üýşügi öwrüp, suw goşuň we aerobik fermentasiýa maksadyna ýetmek üçin fermentasiýa temperaturasyny 50°C-den 65°C-e çenli gözegçilikde saklaň.
Çygnakdaky ilkinji fermentasiýa döwri 10-15 gün (howa we temperatura şertlerine bagly). Bu döwürden soň, materiallar doly fermentasiýa edildi we materiallar doly çüýräp gutardy. Çürümeden soň, materialyň suw mukdary takmynan 30% -e düşende, fermentlenen ýarym taýýar önümler çýgnakdan üst-üste goýmak üçin çykarylýar we aýrylan ýarym taýýar önümler ikinji çüýräp gutarmak üçin ikinji çüýräp gutarmak meýdançasyna ýerleşdirilip, indiki prosese geçmäge taýýar edildi.
2. Gaýtadan işleniş tapgyry
Çürülen taýýar kompost ezilýär we elenýär, elenilen ýarym fabrikatlar bolsa materialyň bölejikleriniň ululygyna görä gaýtadan işlenýär. Bölejikleriň ululygyna görä, talaplara laýyk gelýänler ýa organiki dökün poroşogyna öwrülýär we satuw üçin gaplanýar, ýa-da granulýasiýa tehnologiýasy arkaly granulalara öwrülýär, soňra guradylandan we orta we mikroelementler goşulandan soň gaplanýar we satuw üçin ammara goýulýar.
Gysgaça aýdylanda, tutuş proses täze ekin samanynyň fiziki suwsuzlandyrylmagyny → gurak çig malyň ezilmegini → elemekden geçirmek → garyşdyrmak (bakteriýalar + täze haýwan döküni + ezilen saman proporsiýa boýunça garyşdyrylýar) → kompost fermentasiýasyny döretmek → temperatura üýtgemelerini gözegçilik etmek barabany Şemal, öwürmek we zyňmak → çyglylygy gözegçilik etmek → elemek → taýýar önüm → gaplamak → saklamak işlerini öz içine alýar.
Bioorganik dökünleriň turba fermentasiýasyny işläp çykarmak üçin enjamlaryň tanyşdyrylyşy
Bioorganik dökünleriň fermentasiýa tapgyrynda ulanylýan öwrüliş we zyňyş enjamlary, esasan, tigir görnüşli öwrüliş we zyňyş maşynlaryny we oýuk görnüşli kürek görnüşli öwrüliş we zyňyş maşynlaryny (oýuk görnüşli aýlanýan pyçak görnüşli öwrüliş we zyňyş maşynlary hem diýilýär) öz içine alýar. Iki modeliň öz aýratynlyklary bar, esasy tapawutlary:
1. Öwrülme çuňlugy dürli: oýuk görnüşli öwrülme maşynynyň esasy iş çuňlugy, adatça, 1,6 metrden köp däl, tigir görnüşli öwrülme maşynynyň çuňlugy bolsa 2,5 metrden 3 metre çenli ýetip biler;
2. Çegiň ini (aralygy) dürli: oýuk görnüşli aýlaw maşynynyň umumy iş ini 3-6 metr, tigir görnüşli aýlaw maşynynyň bak ini bolsa 30 metre ýetip bilýär.
Görünýän ýaly, eger materialyň möçberi köp bolsa, tigir görnüşli aýlaw maşynynyň iş netijeliligi ýokary bolar we ýer bakynyň gurluşyk göwrümi has az bolar. Häzirki wagtda tigir görnüşli aýlaw maşynyny ulanmagyň artykmaçlyklary bar. Eger materialyň möçberi az bolsa, oýuk görnüşli aýlaw maşynyny saýlamak has peýdalydyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 4-nji ýanwary
